Çanakkale Müzesi Müdürlüğü

Çan İnkaya Mağarası

       İnkaya Mağarası, 2016 yılında Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığında yapılan “Muğla ve Çanakkale İlleri Yüzey Araştırması” sırasında bulunmuştur. Mağaranın hem dış, hem de iç dolgularında insitu halde binlerce yontmataş kalıntısı, çevreye yüzlerce metre boyunca yayılmış yontmataş  aletler ve Çan bölgesinde tespit edilen 35’in üzerindeki açık alan yerleşimi mağaranın ve etki sahasının zenginliğini göstermiştir. Mağarada 2017 ve 2018 yıllarında Çanakkale Müzesi Müdürlüğü başkanlığında, Prof. Dr. İsmail Özer’in danışmanlığında uluslararası bir ekip tarafından katılımlı kazılar yapılmaktadır. İnkaya Mağarası, Çanakkale İl Merkezine 55 km., Çan İlçe Merkezine 15 km. ve Bahadırlı Köyü’ne 2 km. mesafededir. Mağaranın deniz seviyesinden yüksekliği 195 m.’dir. Mağara tavanı toprak seviyesinden 3 m. yukarıda olup, içine girilince toprak altına doğru genişlemektedir. İnkaya Mağarası, Bahadırlı köyü sınırları içerisindeki Çakmaktepe üzerinde bulunan Geç Roma-Erken Doğu Roma özellikli mozaik taban  nedeniyle 2011 yılında ilan edilen 1. Derece Arkeolojik Sit alanı içerisinde kalmaktadır. İnkaya Mağarası, Bahadırlı Köyü’nün doğusunda ve ODAŞ Elektrik Çan Termik Santralinin batısında yer almaktadır. Mağara, Çanakkale-Çan Karayoluna yaklaşık 2 km. mesafededir. 

       İnkaya Mağarası kazı çalışmalarında ilk olarak tüm alanın karelemesi yapılmıştır. Buluntular, mağarada  yaşayan Homo neanderthalensis’lerin alan kullanımları ve günlük aktivitelerini ortaya çıkartmak amacıyla, Dünya’da yaygın olarak kullanılmaya başlanılan GIS (Coğrafi Bilgi Sistemleri)’e göre x, y, z koordinatları alınarak kaydedilmektedir. Orta Paleolitik Döneme tarihlendirilen İnkaya Mağarası’nda 2 sezondur devam eden kısa süreli çalışmalarda mağaranın iç ve dış dolgularında 7 açmada kazı yapıldı. Kazılarda mağarada  yaşayan Homo Neanderthalensis’lerin günlük aktivitelerinde yapıp kullandıkları 1148 adet numaralı yontmataş alet kalıntısı bulunmuştur. İleriki yıllarda iyi korunmuş dolgularda fosil insanlara ve hayvanlara ait organik kalıntıların bulunması beklenmektedir. İnkaya Kazısından çıkarılan buluntular ile ileriki yıllarda Troya Müzesinde bir Paleolitik Dönem seksiyonu açılması planlanmaktadır. İnkaya Kazısı, ülkemizde aktif olarak devam eden 5. mağara kazısıdır. Aynı zamanda Batı Anadolu’da şimdiye kadar yapılmış ilk ve tek mağara kazısı olması açısından önemlidir. Mağara, Orta Paleolitik Dönemde kuzey yarımkürede hüküm süren buzul dönemlerinde yaşayan insanların, Ortadoğu’daki Tabun, Amud, Kebara, Shanidar buluntu yerleri ile Avrupa’daki Krapina, Vindija, Saccopastore, Le Moustier gibi buluntu yerleri arasındaki göçleri ve genetik/kültürel bağlantılarını ortaya çıkarması açısından kilit konumundadır ve uluslararası bir ekip tarafından yapılan kazılar bilim dünyasında ilgi ile takip edilmektedir.